Letonya Vatandaşlığı: Kapsamlı Rehber

Letonya vatandaşlığı nasıl alınır

Letonya vatandaşlığı almanın birkaç yolu vardır ve süreç, başvuru sahibinin durumuna göre değişir. Bazı yollar Letonya kökenli olunduğunun veya daha önce Letonya vatandaşlığına sahip olunduğunun kanıtlanmasını gerektirirken, vatandaşlığa kabul yoluyla başvurularda ikamet ve topluma uyum şartları aranır.

Vatandaşlığa kabul yoluyla vatandaşlık

Uygunluk şartları. Letonya yasalarında belirtilen şartları karşılayan ve ülkede uzun süredir ikamet eden kişiler, vatandaşlığa kabul yoluyla Letonya vatandaşlığına başvurabilir. 15 yaş ve üzerindeki başvuru sahiplerinin, başvurudan önceki en az beş yıl boyunca Letonya'da daimi olarak yaşamış olması gerekir. Çoğu yabancı ülke vatandaşı için bu süre, süresiz oturma izninin alındığı tarihten itibaren hesaplanır.

İkamet süresi boyunca toplamda bir yılı aşmayan kesintilere izin verilir. Ancak başvuru sahibinin, başvurudan önceki son bir yıl boyunca kesintisiz olarak Letonya'da yaşaması gerekir ^[1] Kaynak: Letonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu, 11. ve 12. maddeler .

Başvuru sahipleri, Letonca bildiklerini kanıtlamalı ve anayasanın temel ilkeleri, millî marş ile Letonya tarihi ve kültürü hakkındaki sınavları geçmelidir.

Gerekli temel belgeler vatandaşlığa kabul için şunları içerir:

• vatandaşlığa kabul başvuru formu;
• pasaport veya kimlik kartı;
• son beş yıl boyunca Letonya'da ikamet edildiğini doğrulayan belgeler;
• çalışma belgesi, banka hesap özeti, emeklilik belgesi veya sosyal yardım alındığını gösteren belge gibi yasal gelir kaynağını kanıtlayan belgeler;
• bir adet 3 × 4 cm boyutunda fotoğraf;
• devlet harcının ödendiğini gösteren belge;
• başvuru sahibi yabancı ülke vatandaşıysa vatandaşı olduğu ülkeden alınmış Adli Sicil Belgesi.

Yabancı bir ülkeden alınan Adli Sicil Belgesi, genellikle başvuru tarihinden en fazla altı ay önce düzenlenmiş olmalıdır. Belgenin düzenlendiği ülkeye bağlı olarak tasdik edilmesi ve Letoncaya çevrilmesi de gerekebilir.

Bazı başvuru sahiplerinin mevcut vatandaşlıklarından çıkması gerekir. Bu şart genellikle Letonya'nın çifte vatandaşlığa izin verdiği ülkeler arasında yer almayan ülkelerin vatandaşları için geçerlidir. Vatandaşlığından çıkması gereken kişiler, Letonya'ya sadakât yemini etmeden önce bunu kanıtlayan bir belge sunmalıdır.

Başvuru sahibi, sadakât yemini de dâhil olmak üzere vatandaşlığa kabul için gereken tüm şartları yerine getirdikten sonra vatandaşlık verilmesine ilişkin nihai kararı Bakanlar Kurulu verir.

Reşit olmayan çocuklar için vatandaşlık. 15 yaşından küçük çocuklar, Letonya'da daimi olarak ikamet etmeleri şartıyla, vatandaşlığa kabul edilen ebeveynleriyle birlikte vatandaşlık kazanabilir. Bu çocukların vatandaşlığa kabulü için ek devlet harcı alınmaz.

Başvuru süresi ve ücretler. Vatandaşlığa kabul süreci genellikle 6 ila 12 ay sürer. Önceki vatandaşlığından çıkması gereken başvuru sahipleri için süreç daha uzun sürebilir. Başvuru için ödenmesi gereken devlet harcı €28.46'dir ^[2] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, vatandaşlığa kabul için gerekli belgeler, devlet harcı ve başvuru süresi .

Evlilik yoluyla vatandaşlık

Bir Letonya vatandaşıyla evlenmek, otomatik olarak vatandaşlık kazandırmaz veya vatandaşlığa kabul için gereken standart süreyi kısaltmaz. Yabancı uyruklu eş, öncelikle Letonya'da yasal oturma izni alır ve ardından vatandaşlığa kabul yoluyla vatandaşlık başvurusunda bulunur ^[3] Kaynak: Letonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu, 12. madde .

Bir Letonya vatandaşının eşi, iki yıla kadar geçerli geçici oturma izni alabilir ve ikamet gerekçesi geçerliliğini koruduğu sürece bu izni yenileyebilir. Eş, beş yıl boyunca kesintisiz ikamet ettikten sonra, A2 seviyesinde Letonca bilgisi de dâhil olmak üzere ilgili şartları karşılaması hâlinde süresiz oturma iznine başvurabilir ^[4] Kaynak: Letonya Cumhuriyeti Göç Kanunu, 27, 29 ve 31. maddeler .

Vatandaşlığa kabul için gereken beş yıllık süre, süresiz oturma izni alındıktan sonra başlar. Bu süreyi tamamlayan eş, diğer vatandaşlığa kabul şartlarını da karşılıyorsa Letonya vatandaşlığına başvurabilir.

Yatırım yoluyla vatandaşlık

Letonya, doğrudan Yatırım Yoluyla Vatandaşlık imkânı sunmamaktadır. Yatırım, önce geçici oturma izni, ardından süresiz oturma izni ve standart vatandaşlığa kabul süreciyle vatandaşlık kazanılmasını sağlayabilir.

Letonya, yatırım yoluyla oturma iznine ilişkin kurallarını 15 Eylül 2026 tarihinde değiştirdi. Yeni Göç Kanunu, Letonya şirketlerinin sermayesine yatırım seçeneğini korurken yeni bir fon yatırımı seçeneği getirdi. Gayrimenkul satın alımına ve kredi kuruluşlarının sermaye benzeri yükümlülüklerine dayalı oturma izni seçenekleri ise kaldırıldı.

Bir Letonya şirketinin sermayesine yatırım yapılması durumunda asgari yatırım tutarı, şirketin büyüklüğüne göre değişir:

• €50,000 — en fazla 50 çalışanı bulunan ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı €10,000,000'yu aşmayan şirketler için;
• €100,000 — tek başına veya Letonya'daki bağlı ortaklıklarıyla birlikte 50'den fazla çalışanı bulunan ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı €10,000,000'nun üzerinde olan şirketler için.

Her iki seçenek de iki yıla kadar geçerli geçici oturma izni sağlar. İlk oturma izni başvurusunda ayrıca devlet bütçesine €10,000 ödeme yapılması gerekir.

Yeni yatırım seçeneği, devlet tarafından kurulan bir alternatif yatırım fonu aracılığıyla sunulmaktadır. Bu seçenek kapsamında en az beş yıl boyunca korunması gereken €150,000 tutarında yatırım yapılmalıdır. Yatırımcılara beş yıla kadar geçerli geçici oturma izni verilir. Ayrıca devlete €10,000 ödeme yapılması gerekir ^[5] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, 15 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni Göç Kanunu kapsamındaki değişiklikler .

Çocuklar için vatandaşlık

Bir çocuk, doğduğu tarihte ebeveynlerinden biri veya her ikisi Letonya vatandaşıysa Letonya vatandaşlığı kazanır. Bu kural, çocuğun Letonya'da veya yurt dışında doğmuş olmasına bakılmaksızın geçerlidir.

Yurt dışında doğan çocukların Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesine kaydedilmesi gerekir. 15 yaşından küçük çocuklar için başvuru, yasal temsilcileri tarafından imzalanır. 15 yaşından itibaren ise çocuk başvuruyu kendisi imzalar ^[6] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, ebeveynlerinden biri veya her ikisi Letonya vatandaşı olan ve yurt dışında doğan çocuklar için Letonya vatandaşlığı .

Gerekli temel belgeler şunlardır:

• başvuru formu;
• doğum belgesi veya Doğum Sicilinden alınmış kayıt örneği;
• ebeveynlerden birinin veya her ikisinin kimlik belgeleri;
• düzenlenmişse çocuğun pasaportu veya kimlik belgesi.

Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan kişilerin çocukları için ayrı kurallar geçerlidir. 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren, Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan iki ebeveynden veya vatandaşlık statüsü bulunmayan bir ebeveyn ile vatansız bir kişiden doğan çocuklar, başka bir ülkenin vatandaşlığına sahip olmamaları şartıyla genellikle Letonya vatandaşı olarak kabul edilir ^[7] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, 1 Ocak 2020 tarihinden sonra doğan çocuklar için vatandaşlık .

Soy bağı yoluyla vatandaşlık

Letonya vatandaşlarının soyundan gelenler. Atalarından biri 17 Haziran 1940 tarihinde Letonya vatandaşı olan kişiler, nesiller arasındaki aile bağını belgelerle kanıtlayabildikleri takdirde vatandaşlık almaya hak kazanabilir ^[8] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, 17 Haziran 1940 tarihinde Letonya vatandaşı olan kişilerin soyundan gelenler için vatandaşlık .

Letonya'dan sürgün edilenler ve onların soyundan gelenler. 17 Haziran 1940 ile 4 Mayıs 1990 tarihleri arasında Letonya'dan ayrılan veya sınır dışı edilen ve 4 Mayıs 1990 tarihinden önce daimi ikamet amacıyla ülkeye dönemeyen Letonya vatandaşları için ayrı bir vatandaşlık yolu bulunmaktadır. Bu hak, onların soyundan gelenleri de kapsar ^[9] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, Letonya'dan sürgün edilenler ve onların soyundan gelenler . Bu yolla vatandaşlık almak için Letonya'da ikamet etmek veya vatandaşlığa kabul sınavlarına girmek gerekmez.

Başvuru sahiplerinin genellikle şu belgeleri sunması gerekir:

• başvuru formu;
• pasaport veya kimlik kartı;
• doğum belgesi;
• soy bağını doğrulayan doğum, evlilik veya isim değişikliği belgeleri;
• atalarının 17 Haziran 1940 tarihinde Letonya vatandaşı olduğunu kanıtlayan belge;
• sürgün edilen kişilerin soyundan gelenler için ülkeden ayrılmayı, sınır dışı edilmeyi veya Letonya'ya daimi olarak dönememeyi doğrulayan belgeler.

Geçmişe ilişkin kanıtlar arasında savaş öncesi döneme ait Letonya pasaportu, nüfus kayıtları veya nüfus sayımı belgeleri, vergi belgeleri ya da askerlik kayıtları yer alabilir.

Letonya vatandaşlığının avantajları

Letonya vatandaşlığı, kişiye Letonya'da kalıcı bir statü ve AB vatandaşlarının sahip olduğu hakları kazandırır. Ayrıca başka ülkelerde yaşama, seyahat etme ve toplumsal hayata katılma açısından yeni fırsatlar sunar.

AB vatandaşlığı

Her Letonya vatandaşı aynı zamanda Avrupa Birliği vatandaşıdır. Bu sayede AB'nin serbest dolaşım kuralları kapsamında, geleneksel göçmenlik vizesi veya çalışma iznine başvurmadan diğer AB ülkelerinde yaşama, çalışma ve eğitim alma hakkına sahip olur ^[10] Kaynak: Avrupa Birliği'nin İşleyişi Hakkında Antlaşma, 20. madde .

Letonya vatandaşları, yaşadıkları diğer AB ülkelerinde Avrupa Parlamentosu ve yerel seçimlerde oy kullanabilir ve aday olabilir. AB dışında ise Letonya'nın diplomatik temsilciliğinin bulunmadığı ülkelerde diğer AB üyesi devletlerden konsolosluk yardımı talep edebilirler.

Güvenlik ve istikrar

Letonya, düzenli seçimlerin yapıldığı istikrarlı bir parlamenter sisteme sahiptir. Letonya Parlamentosu (Saeima), dört yılda bir genel, eşit ve doğrudan seçimlerle belirlenir. Parlamento, hükûmeti onaylar ve çalışmalarını denetler.

Letonya, dünyanın en barışçıl ülkeleri arasında yer alır. 2026 Küresel Barış Endeksi'nde 163 ülke arasında 19. sıradadır. Avustralya, Belçika, Polonya, Litvanya, Estonya, İspanya ve Almanya'nın önünde yer alır ^[11] Kaynak: Küresel Barış Endeksi 2026, Ekonomi ve Barış Enstitüsü .

Letonya, 2004 yılından bu yana NATO üyesidir. Bu üyelik, ülkeye NATO'nun kolektif savunma ilkesi kapsamında koruma sağlar. Bu ilkeye göre, bir üye ülkeye yönelik silahlı saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır.

Seyahat özgürlüğü

Letonya vatandaşları, 25 AB ülkesi ile AB üyesi olmayan İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre dâhil olmak üzere Schengen Bölgesi'ndeki 29 ülkeye vizesiz seyahat edebilir.

Letonya pasaportu, Japonya, ABD, Birleşik Krallık ve Kanada'ya kısa süreli vizesiz seyahat imkânı sağlar. Yolcuların ABD'ye seyahat etmeden önce ESTA, Birleşik Krallık için ETA ve Kanada'ya hava yoluyla giriş için eTA adlı elektronik seyahat iznini almaları gerekir. Japonya ise 90 güne kadar olan ziyaretlerde elektronik seyahat izni istemez.

Sosyal yardımlar

Letonya, ilgili uygunluk şartlarını karşılayan kişilere devlet tarafından finanse edilen sağlık hizmetleri ve kapsamlı bir sosyal sigorta sistemi sunar. Devletin karşıladığı sağlık hizmetleri arasında aile hekimi muayeneleri, uzman doktor muayeneleri, tanı amaçlı tetkikler ve hastane tedavileri bulunur.

Kapsam dâhilindeki sağlık hizmetleri için hastaların ödediği katkı payları nispeten düşüktür. Aile hekimi muayenesi 65 yaşından küçük hastalar için €2, 65 yaş ve üzerindekiler için €1, uzman doktor muayenesi ise €4 tutarındadır. Hastaların yıllık toplam katkı payı €570 ile sınırlandırılmıştır. 18 yaşından küçük çocuklar, gebelikle ilgili sağlık hizmetlerinden yararlanan hamile kadınlar ve belirli diğer gruplar bu ödemelerden muaftır ^[12] Kaynak: Letonya Ulusal Sağlık Hizmetleri Kurumu, devlet tarafından finanse edilen sağlık hizmetleri ve hasta katkı payları .

Sosyal sigorta sistemi, hastalık, işsizlik veya ebeveyn izni dönemlerinde kişinin gelirinin bir bölümünü karşılar. Hastalık ödeneği, sigorta primine esas ortalama ücretin %80'i kadardır. İşsizlik ödeneği ise sekiz aya kadar ödenir ve başlangıçta kişinin sigortalılık geçmişine bağlı olarak prim esasına göre hesaplanan ortalama ücretinin %50—65'i arasında değişir ^[13] Kaynak: Letonya Devlet Sosyal Sigorta Kurumu, hastalık ve işsizlik ödenekleri .

Ailelere doğrudan maddi destek de sağlanır. 2026 yılında doğum yardımı €600, çocuk bakım yardımı ise çocuk 18 aylık olana kadar aylık €298'dir. Devlet ayrıca çocuk sayısına göre tutarı artan aylık aile yardımı öder ^[14] Kaynak: Letonya Devlet Sosyal Sigorta Kurumu, 2026 yılında aile yardımlarında yapılan değişiklikler .

Zengin kültürel miras

Letonya, köklü halk müziği ve dans geleneklerini korumuştur. Beş yılda bir düzenlenen Letonya Şarkı ve Dans Festivali, on binlerce şarkıcı ve dansçıyı bir araya getirir. Baltık Şarkı ve Dans Festivalleri, 2008 yılından bu yana UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'nde yer almaktadır ^[15] Kaynak: UNESCO, Baltık Şarkı ve Dans Festivalleri .

Dainas olarak bilinen Letonya halk şarkıları da ülkenin kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. UNESCO Dünya Belleği Kütüğü'nde yer alan Dainu Skapis (Halk Şarkıları Dolabı), yaklaşık 218.000 Letonya halk şarkısı metninin kaynak materyallerini ve 350.000'den fazla el yazması kaydı korumaktadır ^[16] Kaynak: UNESCO Dünya Belleği, Dainu Skapis — Halk Şarkıları Dolabı .

Geleneksel kutlamalar da günlük kültürel yaşamın önemli bir parçası olmaya devam etmektedir. 23 ve 24 Haziran'da kutlanan Jāņi, Letonya'nın en önemli ulusal bayramlarından biridir. Kutlamalarda şenlik ateşleri yakılır, halk şarkıları söylenir, dans edilir, çiçek ve meşe yapraklarından çelenkler takılır ve geleneksel yiyecekler tüketilir.

Letonya vatandaşlığının olası dezavantajları

Letonya vatandaşlığı, başvuru sahiplerinin özellikle çocukları için vatandaşlık almayı veya Letonya'ya taşınmayı planlıyorlarsa göz önünde bulundurmaları gereken bazı yükümlülükler de getirir.

Zorunlu ulusal savunma hizmeti. 1 Ocak 2004 tarihinden sonra doğan erkek Letonya vatandaşları, ulusal savunma hizmetine çağrılabilir. Standart hizmet süresi 11 aydır ^[17] Kaynak: Ulusal Savunma Hizmeti Kanunu, 2. ve 3. maddeler .

Yurt dışında daimi olarak ikamet eden ve yurt dışındaki adreslerini resmî olarak kaydettiren vatandaşlar, 2027 yılına kadar zorunlu askerlik hizmetinden muaftır. Yurt dışında yaşayan vatandaşların askere alınmasına ilişkin kurallar yeniden düzenlenebilecek olsa da bu muafiyet 2027 yılında sona erecektir. Soy bağı yoluyla vatandaşlık kazanmak, kişiyi askerlik hizmetinden otomatik olarak muaf tutmaz ^[18] Kaynak: Letonya Savunma Bakanlığı — Ulusal Savunma Hizmeti: Yurt Dışında Yaşayan Letonya Vatandaşları İçin Bilgiler .

Önceki vatandaşlıktan çıkma. Bazı başvuru sahiplerinin Letonya pasaportu alabilmek için mevcut vatandaşlıklarından çıkmaları gerekir. AB, EFTA ve NATO ülkeleri ile Avustralya, Brezilya ve Yeni Zelanda vatandaşları genellikle bu şarttan muaftır. Soy bağı yoluyla Letonya vatandaşlığı kazanan bazı başvuru sahipleri de önceki vatandaşlıklarını koruyabilir.

Letonya'da vatandaşlığa ilişkin yasal düzenlemeler

Vatandaşlık Kanunu, Letonya vatandaşlığını düzenleyen temel yasal düzenlemedir. 1994 yılında kabul edilen kanun, Letonya vatandaşlarının hukuki statüsünü tanımlar ve vatandaşlığın kazanılması, korunması, kaybedilmesi ve yeniden kazanılmasının yanı sıra çifte vatandaşlığa ilişkin kuralları belirler ^[19] Kaynak: Letonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu, güncel konsolide metin .

Kanun, Letonya devletinin devamlılığı ilkesine ve 23 Ağustos 1919 tarihli Vatandaşlık Kanunu'na dayanır. Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntılar, vatandaşlık kaydı ve vatandaşlığa kabul usullerini belirleyen Bakanlar Kurulu yönetmelikleriyle düzenlenir.

1 Ekim 2013. Letonya, çifte vatandaşlığa ilişkin kuralları önemli ölçüde genişletti. Letonya vatandaşlarının AB, EFTA ve NATO ülkeleri ile Avustralya, Brezilya, Yeni Zelanda ve Letonya ile çifte vatandaşlık anlaşması bulunan ülkelerin vatandaşlıklarını korumalarına izin verildi ^[20] Kaynak: Vatandaşlık Kanunu Değişiklikleri 9 Mayıs 2013 tarihinde kabul edilen, 9. madde .

Aynı reform, Letonya'dan sürgün edilenler ve onların soyundan gelenler için ayrı kurallar getirerek başka bir ülkenin vatandaşlığını korurken Letonya vatandaşı olarak kaydolmalarına olanak tanıdı. Ayrıca Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan veya vatansız kişilerin çocuklarının Letonya vatandaşı olarak tanınmasına ilişkin süreci kolaylaştırdı ^[21] Kaynak: Vatandaşlık Kanunu Değişiklikleri 9 Mayıs 2013 tarihinde kabul edilen, 3¹ ve 8¹. maddeler .

1 Ocak 2020. Letonya, bu tarihten sonra doğan çocuklara vatandaşlık statüsü bulunmayan kişi statüsü vermeyi durdurdu. Normalde bu statüyü alacak bir çocuk, ebeveynleri çocuğa başka bir ülkenin vatandaşlığını kazandırma konusunda anlaşmamışsa ve çocuk başka bir ülkenin vatandaşlığına sahip değilse Letonya vatandaşı olarak kabul edilir ^[22] Kaynak: Çocuklara Vatandaş Olmayan Kişi Statüsü Verilmesine Son Verilmesine İlişkin Kanun, 1—3. maddeler .

23 Nisan 2022. Letonya, çifte vatandaşlığa sahip kişilerin vatandaşlığının iptal edilmesine ilişkin gerekçeleri genişletti. Soykırım, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar veya demokratik devletleri tehdit eden eylemlere önemli ölçüde mali, maddi, propaganda, teknolojik veya başka yollarla destek verilmesi ya da bu eylemlere doğrudan katılım sağlanması hâlinde vatandaşlık iptal edilebilir. Ancak vatandaşlığın iptaline yalnızca kişinin vatansız kalmaması şartıyla izin verilir ^[23] Kaynak: Vatandaşlık Kanunu Değişiklikleri 21 Nisan 2022 tarihinde kabul edilen, 24. madde .

Letonya pasaportunun geçerlilik süresi ve yenilenmesi

Letonya pasaportunun geçerlilik süresi, pasaport sahibinin yaşına göre değişir. 20 yaşından büyük kişilere 10 yıl geçerli pasaport verilirken, çocuklar ve genç yetişkinler için daha kısa geçerlilik süreleri uygulanır:

• 5 yaşından küçükler — 2 yıl veya belirli durumlarda seyahat süresi boyunca;
• 5 ila 20 yaşındakiler — 5 yıl;
• 20 yaşından büyükler — 10 yıl.

Mevcut pasaportun süresi dolduğunda, pasaport kaybolduğunda veya hasar gördüğünde ya da pasaport sahibinin adı veya hukuki statüsü gibi kişisel bilgileri değiştiğinde yeni pasaport alınması gerekir. Pasaport, geçerlilik süresi dolmadan önce de değiştirilebilir.

Başvurular, Letonya'daki Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesine şahsen yapılır. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar, Letonya'nın diplomatik temsilcilikleri veya konsoloslukları aracılığıyla başvurabilir. Pasaport değişiminde genellikle önceki belgenin teslim edilmesi gerekir.

Standart pasaport ücreti €50'dir ve pasaport 10 iş günü içinde düzenlenir. İki iş günü içinde tamamlanan hızlandırılmış pasaport işleminin ücreti ise €75'dir ^[24] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, pasaport ve kimlik kartları için devlet harçları .

15 yaş ve üzerindeki Letonya vatandaşlarının geçerli bir elektronik kimlik kartına (eID) da sahip olması zorunludur. Yalnızca kimlik belgesine ihtiyaç duyan kişiler için pasaport almak isteğe bağlıdır. Ancak eID kartının kabul edilmediği ülkelere seyahat etmek için pasaport gereklidir.

Rakamlarla Letonya vatandaşlığı

2026 yılının başında Letonya'nın nüfusu 1,845 milyondu. Nüfusun %87,9'unu Letonya vatandaşları, %8,7'sini Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan kişiler ve %3,4'ünü diğer ülkelerin vatandaşları oluşturuyordu ^[25] Kaynak: Letonya Merkezi İstatistik Bürosu, 2026 yılı başındaki nüfus verileri .

Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan kişiler ile yabancı ülke vatandaşları iki farklı kategoridir. Vatandaşlık statüsü bulunmayan kişiler, Letonya vatandaşlığı kazanmamış ve başka bir ülkenin vatandaşı olmayan eski SSCB vatandaşları için oluşturulmuş özel bir hukuki statüye sahiptir. Bu kişiler Letonya'da vatansız olarak kabul edilmez ^[26] Kaynak: Letonya Dışişleri Bakanlığı, Letonya'da vatandaşlık statüsü bulunmayan kişilerin hukuki statüsüne ilişkin açıklama .

Buna karşılık, yabancı ülke vatandaşları Letonya'da ikamet ederken başka bir devletin vatandaşlığına sahiptir. Bu grup, AB ülkelerinin ve AB dışındaki ülkelerin vatandaşlarını kapsar. 2026 yılının başında Ukraynalı mülteciler, Letonya'da yaşayan yabancı ülke vatandaşlarının %27,4'ünü oluşturuyordu.

Letonya, 2025 yılında vatandaşlığa kabul yoluyla 787 vatandaşlık başvurusu aldı. Aynı yıl 724 kişi bu yolla Letonya vatandaşlığı kazandı. Başvuru sayısı 2026 yılında da yüksek seyretti. Yalnızca ocak-temmuz döneminde 544 vatandaşlığa kabul başvurusu yapılırken, aynı dönemde 243 kişi vatandaşlık kazandı.

Letonya, 1 Şubat 1995 tarihinden bu yana vatandaşlığa kabul başvurularını kabul etmektedir. 31 Temmuz 2026 itibarıyla yetkili makamlara toplam 167.230 kişiyi kapsayan 153.600 başvuru yapılmıştır.

Çifte vatandaşlık kuralları

Letonya vatandaşları, diğer vatandaşlıklarının AB, EFTA veya NATO üyesi bir ülkeye ya da Avustralya, Brezilya veya Yeni Zelanda'ya ait olması hâlinde bu vatandaşlıklarını koruyabilir ^[27] Kaynak: Letonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu, 9. madde .

Çifte vatandaşlığa bazı özel durumlarda da izin verilir. Letonya vatandaşları, aşağıdaki koşullardan birini karşılamaları hâlinde diğer vatandaşlıklarını koruyabilir:

• Letonya'dan sürgün edilmiş kişiler veya onların soyundan gelenler olmaları;
• kayıt yoluyla Letonya vatandaşlığı kazanan Letonlar veya Livler olmaları;
• evlilik veya evlat edinme yoluyla otomatik olarak başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmaları;
• 25 yaşından küçük olmaları ve Letonya vatandaşlığının yanı sıra başka bir ülkenin vatandaşlığına da sahip olmaları.

Çocuklar, Letonya vatandaşlığının yanı sıra herhangi bir ülkenin vatandaşlığına da sahip olabilir. İkinci vatandaşlığa Letonya yasaları kapsamında başka bir gerekçeyle izin verilmiyorsa genellikle 25 yaşına gelmeden önce hangi vatandaşlığı koruyacaklarına karar vermeleri gerekir.

Çifte vatandaşlığa izin verilen ülkeler dışında bir ülkenin vatandaşlığını kazanan Letonya vatandaşlarının genellikle 30 gün içinde Letonya vatandaşlığından çıkmaları gerekir. Vatandaşlar, başka bir ülkenin vatandaşlığını kazandıklarında Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesine de bildirimde bulunmalıdır ^[28] Kaynak: Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi, çifte vatandaşlık kuralları .

Vatandaşlık başvurusunun reddedilme nedenleri

Başvuru sahibinin yasal şartları karşılamaması veya Vatandaşlık Kanunu kapsamında belirlenen kısıtlamalara tabi olması hâlinde, vatandaşlığa kabul yoluyla Letonya vatandaşlığı başvurusu reddedilebilir.

Başvurunun reddedilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

• ikamet süresi, Letonca bilgisi, bilgi sınavları veya yasal gelir şartlarının karşılanmaması;
• Letonya'nın ulusal güvenliğini, kamu güvenliğini, demokratik anayasal düzenini, bağımsızlığını veya toprak bütünlüğünü tehdit eden faaliyetlerde bulunulması;
• terör örgütleriyle, devlet karşıtı veya suç örgütleriyle ya da kara para aklama faaliyetleriyle bağlantılı olunması;
• gerekli izin alınmadan başka bir ülkenin silahlı kuvvetlerinde veya askerî kuruluşunda görev yapılması;
• Letonya'da da suç sayılan bir fiilden dolayı mahkûmiyet kararının bulunması;
• Letonya devletine ödenmemiş vergi veya diğer mali yükümlülüklerin bulunması;
• geçmişte Sovyet güvenlik birimleriyle veya Vatandaşlık Kanunu'nda belirtilen kuruluşlarla belirli bağlantıların bulunması.

Yetkili makamlar her başvuruyu ayrı ayrı değerlendirir. Vatandaşlığa kabul için gereken resmî şartlar karşılansa bile başvuru sahibinin davranışları veya faaliyetleri Letonya'nın güvenliği, kamu düzeni veya anayasal sistemi açısından tehdit olarak değerlendirilirse Bakanlar Kurulu vatandaşlık başvurusunu reddedebilir.

Letonya vatandaşlığı hakkında önemli bilgiler

1. Letonya vatandaşlığı; vatandaşlığa kabul, soy bağı, doğum veya vatandaşlığın yeniden kazanılması yoluyla elde edilebilir. Evlilik yoluyla vatandaşlık ise vatandaşlığa kabul süreciyle kazanılır.
2. Vatandaşlığa kabul için Letonya'da beş yıl boyunca daimi ikamet etmiş olmak gerekir. Başvuru sahipleri Letonca, anayasa, millî marş, tarih ve kültür hakkındaki vatandaşlık sınavlarını geçmelidir.
3. Letonya yatırım yoluyla oturma izni programı, €50,000 tutarından başlayan yatırımlarla geçici oturma izni alma imkânı sunar. Ardından süresiz oturma izni ve vatandaşlığa kabul yoluyla vatandaşlık kazanılabilir.
4. Çifte vatandaşlığa yalnızca belirli durumlarda izin verilir. Letonya vatandaşları genellikle AB, EFTA veya NATO üyesi ülkeler ile Avustralya, Brezilya veya Yeni Zelanda vatandaşlıklarını koruyabilir.
5. Letonya pasaportları 10 yıla kadar geçerlidir.